Ustalenie kontaktów z dzieckiem – co można zrobić?

Realizacja kontaktów z małoletnim dzieckiem to prawo i obowiązek każdego z rodziców. Niejednokrotnie dochodzi do sytuacji w których rodzice nie potrafią samodzielnie wypracować porozumienia w zakresie sposobu i terminów realizacji kontaktów z dzieckiem. Bywa, iż jeden z rodziców utrudnia bądź wręcz uniemożliwia drugiemu rodzicowi kontakt z dzieckiem, a tym samym dochodzi do alienacji rodzicielskiej, czyli zjawiska w którym dziecko jest odseparowane emocjonalnie lub w sposób faktyczny od rodzica.

Kontakty rodzica z dzieckiem są niezależne od władzy rodzicielskiej. Nawet jeżeli rodzic ma ograniczoną władzę rodzicielską, bądź został jej pozbawiony, nie oznacza to, że nie ma prawa do realizacji kontaktów z dzieckiem. Oczywiście każda sprawa wymaga indywidualnej analizy i nie można wykluczyć, iż prawo do kontaktów rodzica z dzieckiem zostanie ograniczone lub całkowicie odebrane ze względu na zagrożenie dobra dziecka na przykład z uwagi na stosowanie przez rodzica przemocy względem dziecka.

Dobro dziecka powinno mieć dla obojga rodziców nadrzędny charakter. Konflikt powstały pomiędzy rodzicami może negatywnie przekładać się na emocje dziecka. W sytuacji braku porozumienia pomiędzy rodzicami, warto w pierwszej kolejności podjąć rozmowy mediacyjne, czy negocjacje. Jeżeli jednak takie rozmowy nie mogą dojść do skutku bądź pomimo ich przeprowadzenia rodzice nie wypracowali kompromisu i nie zawarli porozumienia pomiędzy sobą lub w obecności mediatora, uzasadnione jest podjęcie kroków prawnych w celu uregulowania kontaktów z dzieckiem w postępowaniu sądowym.

Jak ustalić kontakty rodzica z dzieckiem?

Postępowanie w przedmiocie ustalenia kontaktów z dzieckiem rodzic może zainicjować zarówno po rozwodzie jak i w czasie trwania małżeństwa, a także jeżeli rodzice dziecka nigdy nie sformalizowali swojego związku. Pierwszym krokiem jest złożenie wniosku do sądu o ustalenie kontaktów z dzieckiem, w którym określa się nie tylko żądanie ustalenia kontaktów, ale również wskazuje się precyzyjnie jak realizacja kontaktów miałaby przebiegać. Co istotne, do wniosku należy załączyć dowody na poparcie swoich twierdzeń i stanowiska. Każda sprawa ma charakter indywidualny, dlatego też istotna jest wnikliwa jej analiza.

Rodzic uprawniony jest do wnioskowania o zabezpieczenie przez sąd opiekuńczy realizacji jego kontaktów z dzieckiem na czas trwania postępowania. Wydanie takiego postanowienia przez sąd daje rodzicowi wnioskującemu o ustalenie kontaktów z dzieckiem przejściowe uregulowanie realizacji kontaktów, co jest istotne z uwagi na to, iż postępowanie może trwać wiele miesięcy. Pamiętać należy, że ostateczne rozstrzygnięcie sądu może być inne niż to, które zostało wydane w postanowieniu o zabezpieczeniu kontaktów na czas trwania postępowania.

Przede wszystkim dobro dziecka

 Sąd ustalając jak mają przebiegać kontakty dziecka z rodzicem, który wnosi o ich ustalenie, przede wszystkim ma na względzie dobro dziecka. Sąd opiekuńczy bada jak przebiegały kontakty przed złożeniem przez rodzica wniosku oraz jak wygląda sytuacja dziecka. W toku postępowania Sąd wysłuchuje oboje rodziców, często też przeprowadza dowód z opinii biegłych specjalistów między innymi psychologa czy psychiatry. Ponadto dokonywana jest ocena kompetencji rodzicielskich i wychowawczych rodziców.

Po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania dowodowego sąd rodzinny rozstrzygnie w postanowieniu kończącym jak rodzic będzie uprawniony do realizacji kontaktów z dzieckiem. Sąd rodzinny ustali częstotliwość kontaktów, które mogą odbywać się zarówno w dni powszednie jak i w weekendy oraz Święta, ferie zimowe i wakacje oraz takie dni jak urodziny dziecka, czy Dzień Matki lub Dzień Ojca. Sąd może jednocześnie nałożyć na rodziców dodatkowe obowiązki takie jak odbiór dziecka z miejsca zamieszkania w dniu realizacji kontaktów oraz odwiezienia go do domu lub do szkoły po zakończonym spotkaniu.